On ikinci sınıfta ders çalışmak benim için işkence gibiydi. Sabah kalkıp “hadi bugün çok iyi çalışacağım” diyordum ama günün sonunda ya 1–2 saat zorla çalışmış oluyordum ya da hiç. Sonra mezuna kaldım ve şunu fark ettim: Sorun tembel olmam değildi, dopamin sistemim bozuktu. Yani beynimin “ödül – keyif” mekanizmasını yanlış kullanıyordum. Mezun senemde bunu düzelttim ve gerçekten ders çalışmaya neredeyse bağımlı hale geldim. Saatlerce çalışıyor, bırakmak istemiyordum çünkü keyif alıyordum.
Bu yazıda, bunu nasıl yaptığımı ve benim “dopamin bazlı rutin” dediğim sistemi anlatacağım.
Dopamin, beynin “ödül kimyası” gibi düşünebilirsin.
Keyif aldığın çoğu şeyde devreye giriyor:
Bu aktiviteler beyninde çok yüksek dopamin patlamaları oluşturuyor. Bu yüzden bırakmak zor geliyor, “bir bölüm daha, bir video daha” diye diye saatler geçiyor.
Sorun şu: Beyin bu kadar yüksek dopamini görünce, bir süre sonra normal şeylerden (örneğin ders çalışmaktan) keyif alamamaya başlıyor. Yani dopamin “eşik” seviyen yükseliyor. Daha sıradan şeyler sana yetmiyor, sıkıcı geliyor.
Benim 12. sınıfta yaşadığım düzen tam olarak şöyleydi:
Bu çöküş gelince ne oluyordu?